Kamera - Widok z wieży na plac

Historia Jasnej Góry

     Początki istnienia klasztoru sięgają roku 1382, kiedy to książę Władysław Opolczyk sprowadził Paulinów z Węgier do dawnego kościoła parafialnego na mocy dekretu książęcego z 9 sierpnia tego samego roku oraz dokonał fundacji klasztoru.
Nazwa Jasna Góra została nadana klasztorowi przez węgierskich paulinów na pamiątkę macierzystego klasztoru św. Wawrzyńca na Jasnej Górze w Budzie.
Dwa lata później na Jasną Górę sprowadzono z Rusi obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem Jezus (wg najstarszych przekazów namalowanego przez św. Łukasza Ewangelistę na desce stołu, na którym jadła Najświętsza Rodzina).

     W niedługim czasie klasztor zyskał rozgłos, zarówno wśród pielgrzymów, jak i wśród grabieżców. W wyniku rozbójniczego najazdu, 14 kwietnia 1430 roku, obraz Czarnej Madonny został uszkodzony i ograbiony. Prace renowacyjne przeprowadzono w Krakowie w latach 1430-1434. Ponowny wzrost ruchu pielgrzymkowego wymusił budowę gotyckiej kaplicy NMP o trzech szerokich nawach trwającą do roku 1644. Budowa fortyfikacji (murów obronnych) trwała z przerwami od roku 1620 przez 28 lat.

     W czasie potopu szwedzkiego wojska szwedzkie, w sile około 3000 żołnierzy, podejeli próbę opanowania klasztoru i sanktuarium już od 8 listopada. Były to jednak próby nieudane, co skłoniło Szwedów do rozpoczęcia oblężenia (trwającego od 18 listopada 1655 aż do nocy z 26 na 27 grudnia). Siły polskie były nieporównywalnie mniejsze w stosunku do żołnierzy szwedzkich. Liczyły one 170 żołnierzy, 20 szlachciców i 70 zakonników. Odzwierciedla to pełne pogardy określenie gen. Burcharda von Müllera (dowódcy Szwedów) nazywające tę twierdzę "kurnikiem". Zwycięstwo w tej bitwie odnieśli rycerze broniący klasztoru (250 ludzi, z czego blisko 30% tej grupy to zakonnicy) pod dowództwem o. Augustyna Kordeckiego. Oblężenie Jasnej Góry nie miało większego wpływu na przebieg potopu szwedzkiego, lecz w kwestii moralno-religijnej jest nie do przecenienia.

     1 kwietnia 1656 roku król Jan Kazimierz, jak wspomniano we wstępie, złożył w lwowskiej katedrze Śluby Królewskie, obierając Matkę Boską Częstochowską za patronkę i Królową Polski. W sierpniu roku 1665 pod murami Jasnej Góry miała miejsce bitwa wojsk Jana Kazimierza z rokoszanami Jerzego Lubomirskiego (starosty olsztyńskiego), która okazała się zwycięska dla jednostek króla. Paulini z Jasnej Góry w czasie tej bitwy zamknęli bramy, aby uniknąć angażowania się w konflikt zbrojny między dwoma dobrodziejami klasztoru. Przez następne lata, do roku 1770 Jasna Góra nie była mieszana w żadne działania zbrojne. W czasie tym, jednak, miało miejsce wydarzenie zasługujące na miano epokowego. Na mocy aktu papieża Klemensa XI z roku 1716 rok później bp. Krzysztof Szembek dokonał 8 września 1716 roku koronacji jasnogórskiego obrazu. Była to pierwsza taka ceremonia, która odbyła się poza Rzymem. Jak podają historycy w uroczystości uczestniczyło 200 tys. wiernych.

     W okresie od 10 września 1770 r. do 9 stycznia 1771 r. członkowie konfederacji barskiej pod wodzą Kazimierza Pułaskiego skutecznie bronili klasztoru przed wojskami rosyjskimi. Jednak, gdy w sierpniu 1772 roku konfederacja upadła król Stanisław Poniatowski ogłosił kapitulację Jasnej Góry i oddał ją w ręce Rosjan. Okres pod rządami rosyjskimi nie był najlepszy dla klasztoru: ograniczano ilość zakonników, dobra ziemskie, a sanktuarium było grabione. Na przykład we wrześniu 1909 roku barbarzyńsko skradziono sukienkę Obrazu i korony papieskie. Rok później, 22 maja, odbyła się ponowna koronacja tzw. milenijnymi koronami, które były przesłane przez papieża Piusa X. I wojna światowa ominęła Jasną Górę. Dwudziestolecie międzywojenne były okresem pewnych reform w samym klasztorze i odnowienia obrania NMP Królową Polski (1920).

     W czasie W czasie II wojny światowej część pomieszczeń twierdzy były okupowane przez hitlerowskie wojska (od 3 września 1939 roku do 16 stycznia 1945), a sami zakonnicy byli kontrolowani. Ograniczono między innymi zbiorowe pielgrzymki. Jasna Góra w tym czasie stała się schronieniem dla partyzantów i wrogów ówczesnej władzy (m.in. Żydów). Był to także okres obrazy kultu i czci, jakim darzono Obraz i Matkę Boską Częstochowską przez nazistów, np. przez określanie Wizerunku mianem "mongołki".






26 sierpnia 1956 r przy udziale około 1 000 000 wiernych złożono Jasnogórskie Śluby Narodu zredagowane przez prymasa Stefana Wyszyńskiego oraz modlono się o jego uwolnienie z więzienia. 3 maja 1966 odbyły się centralne uroczystości religijne millenium chrztu Polski.

                                                              "Nie byłoby na Stolicy Piotrowej Papieża -  Polaka,
                                                               gdyby nie twoja wiara"
                                                                                                          Jan Paweł II

Jasna Góra dziś

     Wchodząc na teren zespołu klasztornego przechodzimy pod czterema bramami, tj. kolejno Lubomirskich (z łacińskim napisem nad wejściem Sub tuum praesidium), Matki Boskiej Królowej Polski (zwaną dawniej bramą Stanisława Augusta Poniatowskiego), Matki Boskiej Bolesnej, Jagiellońskiej (zw. bramą wałową). Trafiamy tak na dziedziniec główny.
Podążając schodami znajdującymi się po wschodniej (patrząc na wieżę: prawej) stronie w dół dostaniemy się do ukończonego w 1927 roku wieczernika powstałego na miejscu dawnego cmentarza.
Wchodząc schodami do góry znajdziemy się na wałach, gdzie zobaczyć można (kolejno z zachodu na wschód):

• czternaście odlanych z brązu Stacji Drogi Krzyżowej,

• bramę im. Jana Pawła II (do 1987r. zwana bramą wjazdową) znajdującą się pomiędzy V, a VI stacją.  

• idąc wałem wschodnim pod przejściem znajdującym się pod ołtarzem na szczycie trafić możemy do skarbca (gdzie zobaczyć można bogato zdobione naczynia i szaty liturgiczne, a także przedmioty o wartości uczuciowej - np. dary jeńców obozów koncentracyjnych), pod pomnik o. Augustyna Kordeckiego lub schodami w dół na dziedziniec główny.

     Podążając w kierunku północnym (innymi słowy: w stronę wieży) dostaniemy się do kruchty prowadzącej do Kaplicy Matki Boskiej Częstochowskiej (na wprost) i Bazyliki (na prawo). W pierwszej świątyni, za kratą z 1644 roku, w centralnym miejscu ołtarza (znajdującego się w gotyckim prezbiterium) znajduje się cudowny obraz Matki Boskiej Częstochowskiej. Według wiernych Kaplica jest miejscem szczególnym. Wspomniana Bazylika pod wezwaniem Krzyża Świętego i Matki Boskiej Częstochowskiej jest jedną z najcenniejszych polskich budowli sakralnych z racji tego, że już w 1906 roku otrzymała od Stolicy Apostolskiej tytuł i przywileje bazyliki mniejszej. Wchodząc do Bazyliki uwagę przykuwają zabytkowe ławki w XVIII-wiecznnej kruchcie. Idąc dalej, przechodząc pod chórem warto zwrócić uwagę na organy z 1956 roku. Ołtarz główny stworzony w latach 1725 - 1728 przedstawia wniebowzięcie NMP, a po jego prawej stronie (patrząc na ołtarz) znajduje się tron biskupi.

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii.